Konsekwencje zaropienia RMS Laconii

12 września 1942 roku miało miejsce zatopienie RMS Laconii. Wydarzenia bezpośrednio po zatopieniu okrętu (RMS Laconia była liniowcem pasażerskim, jednak służyła jako transportowiec wojska) dramatycznie zmieniły oblicze walki podwodnej podczas II wojny światowej.

Niemiecki okręt podwodny U-156 typu IXC był przedstawicielem dużych (wyporność na powierzchni 1120 ton wobec 762 ton popularnego typu VIIC), oceanicznych jednostek dalekiego zasięgu. 12 września 1942 roku dowodzony przez Wernera Hartensteina u-boot dostrzegł znajdujący się ok. 900 mil na południe od Freetown brytyjski liniowiec towarzystwa Cunard White Star, RMS Laconię. O 8:07 dwie torpedy wystrzelone z U-156 dosięgły Laconię. Pierwsza z nich trafiła w śródokręcie, druga w dziób Laconii. Przechył okrętu utrudniał opuszczanie szalup tratw ratunkowych, dodatkowo brakowało na nich miejsca dla wszystkich obecnych na okręcie 2725 ludzi, wśród których znajdowało się 80 cywilów oraz 1793 włoskich jeńców wojennych.

Hartenstein, pomimo wydanego dowódcom u-bootów zakazu podejmowania rozbitków, podjął z morza ponad 90 Włochów, z których większość była ranna na skutek ugryzień rekinów lub ataków bagnetem (strażnicy na Laconii brutalnie próbowali opanować panikę wśród jeńców). W obliczu dużej liczby ofiar wśród należących do Osi Włochów, admirał Karl Dönitz przychylił się do pytania Hartensteina odnośnie kontynuowania akcji ratunkowej. Dönitz wysłał również na miejsce katastrofy 3 kolejne u-booty. Aby uniknąć ataku aliantów i bezpiecznie przekazać rozbitków na większe jednostki, Werner Hartenstein nadał w eter języku angielskim następujący komunikat:

"Jeśli jakiś statek udzieli pomocy załodze zatopionego statku „Laconia”, nie będę go atakował pod warunkiem, że sam nie zostanę zaatakowany przez okręt lub samolot. Wyłowiłem 193 ludzi. 4°52′ szerokości południowej, 11°26′ szerokości zachodniej. Niemiecki okręt podwodny."

W międzyczasie U-156 podjął z wody łącznie ok. 400 rozbitków, część przyjmując na pokład, a pozostałych umieszczając w holowanych łodziach ratunkowych i tratwach. Wśród ocalonych znajdowali się również Brytyjczycy i Polacy, w tym kobiety i cywile. 15 września do U-156 dotarły dwa kolejne u-booty, przejmując część rozbitków. 16 września Hartenstein przekazał do Dönitza, że pozostanie na miejscu katastrofy z pozostałymi rozbitkami, oczekując na przybycie okrętów Vichy, które miały ewakuować ocalałych. O 9:30 u-boot został dostrzeżony przez amerykańskiego B-24 Liberatora, wyposażonego w b---y głębinowe do zwalczania okrętów podwodnych. Załoga U-156 widząc B-24 wywiesiła flagę z czerwonym krzyżem, próbowała również nawiązać łączność za pośrednictwem lampy sygnałowej. Na pytanie załogi Liberatora o rozkazy, dowódca dywizjonu, Robert Richardson, wydał rozkaz do zatopienia jednostki. Richardson nie wiedział o prowadzonej przez u-booty akcji ratunkowej oraz o propozycji zawieszenia broni, nadanej przez U-156, flagę z czerwonym krzyżem uznał z kolei za niemiecki podstęp (choć niemieckie u-booty-pułapki, u-flak, pojawiły się dopiero w 1943 roku).

Dowódca U-156 odciął holowane szalupy i nakazał opuszczenie okrętu znajdującym się na pokładzie rozbitkom. W wyniku ataku Libeartora jedna z szalup wywróciła się, eksplozja raniła lub zabiła wielu spośród znajdując się w pobliżu okrętu rozbitków. Akcja ratunkowa w wykonaniu U-156 została przerwana, Donitz nakazał jednak jej kontynuowanie dwóm pozostałym u-bootom. Konsekwencją ataku na prowadzące działania ratunkowe jednostki było jednak wydanie przez Dönitza rozkazu zabraniającego pomocy rozbitkom, znanego jako Laconia Befehl:

"1. Należy zaniechać wszelkich prób ratowania załóg zatopionych statków, a więc również wyławiania ludzi pływających w wodzie i umieszczania ich w łodziach ratunkowych, stawiania przewróconych łodzi ratunkowych, przekazywania rozbitkom żywności i wody. Ratunek ten sprzeczny jest z najprymitywniejszymi zasadami prowadzenia wojny, nakazującymi niszczenie nieprzyjacielskich statków i ich załóg. 2. Rozkazy dotyczące zabierania kapitanów i pierwszych mechaników nadal pozostają w mocy. 3. Ratowanie rozbitków może mieć miejsce tylko wówczas, jeśli ich zeznania mogą być ważne dla U-Boota. 4. Bądźcie twardzi, pamiętając, że nieprzyjaciel nie troszczy się o kobiety i dzieci w atakach b-------h na niemieckie miasta."

Na zdjęciu:
Transfer rozbitków z „Laconii”, między U-156 (na pierwszym planie) i U-506 (w tle). Źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

Chcecie być wołani do podobnych wpisów? Zapraszamy do zaplusowania spamlisty: lista do wołania do naszych wpisów


#historia #historiajednejfotografii #gruparatowaniapoziomu #iiwojnaswiatowa #militaria #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #zainteresowania

Zatopienie SS City of Cairo

6 listopada 1942 roku na trasie z Cape Town do Brazylii zatopiony został pasażersko-transportowy brytyjski statek SS City of Cairo. Na trop samotnego parowca wpadł U-68, oceaniczny u-boot typu IXC.

O ile okoliczności zatopienia nie odbiegają zbytnio od wielu podobnych tego typu historii z okresu bitwy o Atlantyk, to dwa aspekty sprawiają, że zatopienie transportowca było dość wyjątkowe.

Pierwszy z nich to ładunek. SS City of Cairo przewoził w ładowniach 2000 skrzyń ze srebrnymi monetami o nieujawnionej do dziś całkowitej wartości. Wrak statku został zlokalizowany dopiero w 2011 roku, a w 2015 ogłoszono zakończenie akcji wydobycia srebra. Podano wówczas, że na powierzchnię wyciągnięto większą część srebrnego ładunku, której wartość wynosiła w tymże roku 50 milionów dolarów. Pozostaje zagadką, dlaczego tak cenny ładunek był transportowany bez osłony żadnego konwoju.

Druga niecodzienna kwestia związana z SS City of Cairo to dramatyczne losy rozbitków. Po zatonięciu statku na powierzchni morza znalazło się sześć szalup z ocalałymi. Dowódca U-68, Karl-Friedrich Merten, podpłynął do łodzi zadając standardowe pytania o nazwę jednostki, cel rejsu i przewożony ładunek. Następnie podał rozbitkom kurs na nieodległe lądy, z których najbliższy stanowiła oddalona o 800 km Wyspa Świętej Heleny. Wybrzeże Brazylii leżało w odległości ponad 3000 km, a Afryki 1600 km. Merten na zakończenie rozmowy przeprosił, że musiał zatopić ich statek oraz życzył szczęścia w rejsie do brzegu.

W szalupach znalazło się 296 osób. Rozbitkowie postanowili wziąć kurs na Wyspę Świętej Heleny. Nawigacja prowadzona była za pomocą kompasów, sekstantu oraz zegarka marki Rolex należącego do jednego z ocalałych oficerów. Według obliczeń czasu podróży i analizy posiadanych zapasów, należało racjonować wodę w ilości 110 ml dziennie na osobę. Niestety, szalupy dość szybko rozdzieliły się i straciły się z oczu. Pierwsze cztery łodzie dotarły do uczęszczanych szlaków żeglugowych i zostały odnalezione przez statki po 13 dniach.

Kolejna łódź została przypadkiem odnaleziona przez niemiecki transportowiec dopiero 13 grudnia, po 36 dniach na morzu. Ocalało na niej jedynie trzech rozbitków, z których jedna osoba, kobieta, zmarła na pokładzie transportowca. Dwóch ocalałych rozbitków musiało wkrótce znów przeżyć katastrofę – transportowiec Rhakotis został storpedowany przez krążownik HMS Scylla i zatonął. Alianccy rozbitkowie znaleźli się w dwóch różnych szalupach, z których jedną podjął wkrótce u-boot, a druga dopłynęła do wybrzeży Hiszpanii.

Ostatnia z łodzi, na której po 51 dniach na morzu ocalały dwie osoby, została znaleziona 130 km od wybrzeży Brazylii przez okręt tamtejszej marynarki wojennej. W sumie na City of Cairo znajdowały się 302 osoby, z których 296 przeżyło atak u-boota. 94 zmarły w łodziach ratunkowych, a 7 już po odnalezieniu.

Na zdjęciu: SS City of Cairo, źródło: Wikimedia Commons, domena publiczna.

#historia #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #zainteresowania #iiwojnaswiatowa #morze #iiwojnaswiatowa

Generał Lejtnant Borys Aleksandrowicz Sztejfon (1881-1945) Biały Rosjanin żydowskiego pochodzenia Który podczas II wojny światowej stał na czele Rosyjskiego Korpusu Ochronnego walcząc u boku Wehrmachtu na Bałkanach przeciwko bandycie tito i bolszewikom.
Zmarł 30 Kwietnia 1945 roku w Zagrzebiu po tym jak w obliczu klęski zażył truciznę.

https://en.wikipedia.org/wiki/Boris_Shteifon

#historia #zydzi #ciekawostkihistoryczne #iiwojnaswiatowa #bialarosja #rosja #balkany #jugoslawia #serbia #antykomunizm #revoltagainsthemodernworld