1644 + 1 = 1645

Tytuł: Tłumacz z Darfuru
Autor: Daoud Hari
Gatunek: biografia, autobiografia, pamiętnik
Ocena: ★★★★★★★☆☆☆
ISBN: 9788380497207
Tłumacz: Hanna Jankowska
Wydawnictwo: Czarne
Liczba stron: 184

Historia Hari Daouda, członka plemienia Zaghawa, które padło ofiarą ludobójstwa ze strony rządu i powiązanych z nimi plemion arabskich w czasie wojny domowej w Sudanie na początku lat 2000'. Jest napisana specyficznym stylem - prostym i bezpośrednim, lekko infantylnym, adresującym czytelnika bezpośrednio i bardzo żwawo prezentującym wydarzenia. Całość czyta się w zasadzie jednym tchem niczym powieść sensacyjną.

Daoud pracowal jako przewodnik i tłumacz dla zagranicznych reporterów wojennych i pracowników humanitarnych dokumentujących toczącą się tam wojnę, pracujących w bardzo chaotycznych i niebezpiecznych warunkach. Bez owijania w bawełnę przedstawia bezwzględną p-----c reżymu Omara Bashira. Opisane są mordy, tortury, gwałty, b-----------e i palenie całych wiosek, głód, bieda, poniewierka, śmierć z wyczerpania w czasie ucieczki cywilów na piechotę przez pustynię i marne życie w obozach dla uchodźców. Niektóre sceny okrucieństwa głęboko zapadają w pamięć, raczej nie jest lektura dla osób bardzo wrażliwych. Sam Daoud wspomina, jak reporterzy widzący pozostałości masakr popadali w ciężką depresję czy też w wyniku doznanego szoku chorowali.

Wspomina dwie sytuację gdzie o mały włos uniknął śmierci, jak również opisuje historię swego aresztowania przez sudańskie slużby z których ledwo został wydobyty dzięki interwnencji amerykańskiej - został aresztowany razem z dziennikarzem z USA. Miał szczęście, bez międzynarodowego rozgłosu przepadłby bez wieści tak jak wiele innych ofiar brutalnego reżymu.

Co do przedstawionego tematu mam jednak pewne zastrzeżenia. Opis (skądinąd ciekawy) życia przed wojną domową jest dość cukierkowy i uładniony, choć można to złożyć na karby tego że są to rzeczy zapamiętane z dzieciństwa, po drugie chcąc pisać o swoim kraju - i to w tak dramatycznym momencie - wolimy naturalnie prezentować jego pozytywny obraz. Dodatkowo nieco zafałszowana jest historia przyjaznego współżycia czarnoskórej ludności plemiennej z Arabami. Historycznie rzecz biorąc dzisiejsza wojna jest swego rodzaju kontynuacją wielowiekowej tradycji wypraw łupieżczych (w tym porywania niewolników na handel) dokonywanych przez lepiej zorganizowaną społeczność arabską, co jednak nie jest wspomniane w książce.

#bookmeter #czytajzwykopem #czytelniczebingo #biografiabookmeter #autobiografiabookmeter #pamietnikbookmeter

1643 + 1 = 1644

Tytuł: Religijność starożytnych Greków
Autor: Włodzimierz Lengauer
Gatunek: historia
Ocena: 7/10
ISBN: 9788382053760
Wydawnictwo: Homini
Liczba stron: 370

Kilka lat temu zacząłem na własną rękę uczyć się filozofii i padło, jak to często wśród amatorów bywa, na Nietzschego. W trakcie lektury (i kilku kolejnych) przekonałem się o prawdziwości mema, zgodnie z którym myśl każdego filozofa zależy od wszystkich poprzednich, więc trzeba zacząć naukę filozofii od samego początku, czyli od presokratyków. Od presokratyków, prawda? Tutaj wystąpiły kolejne wątpliwości, bo filozofia nawet tysiące lat po presokratykach często mieszała się z religią, nie mówiąc już o samej starożytnej Grecji. W rzeczy samej myśli presokratyków co najmniej stanowią dyskusję z religią, a być może są z niej wyprowadzone, zatem można powiedzieć, że poprzedza je religia, dlatego postanowiłem zainteresować się też religioznawstwem (ostatnio polecałem tu w temacie Eliadego). Po jakimś wstępnym rozeznaniu się w tematyce religioznawczej wracam do swojej przygody z filozofią i zaczynam ją, a jakże, od książki o greckiej religijności. Wcześniej czytałem dwie książki Lengauera (o Erosie i Dionizosie), więc liczyłem na coś przynajmniej tak dobrego.

Sięgnąłem po tę książkę, bo interesowała mnie nie tyle treść mitów, co sposób, w jaki Grecy przeżywali religijność, szczególnie w okresie klasycznym (V-IV wiek p.n.e.). Lengauer zaczyna od przedstawienia teorii (a właściwie kilku teorii) mitu, który, wbrew obiegowemu przekonaniu, niekoniecznie jest po prostu zmyśloną opowieścią. Pojawia się tu kilka ciekawostek, o których wcześniej nie wiedziałem, np. to, że przed czasami Platona słowa "mythos" (później jako "mit") i "logos" (później jako "wywód rozumu") mogły być w praktyce synonimami i oznaczały "mowę". W nowym posłowiu autor sugeruje, że dychotomia "mythos"-"logos" jest wręcz niewłaściwa. Jeśli chodzi o sedno religijności Greków, to istotna była nie tyle wiara, co spełnianie określonych państwowych praktyk religijnych - poszukujący osobistego doświadczenia mógł znaleźć je w misteriach, czyli "tajnych obrzędach". Kolejny rozdział książki dotyczy greckiej teologii, a autor przyznaje, że jej znaczna część faktycznie pochodziła od Homera i Hezjoda, jednak skupia się głównie na pomniejszych źródłach.

Właściwie można powiedzieć o wszystkich rozdziałach, że są pełne dziwacznych z naszej perspektywy ciekawostek (taka konstrukcja książki), które zapewne w większości wypadną mi szybko z głowy. W kolejnym, dotyczącym ofiary i świąt, możemy się dowiedzieć chociażby tego, że zadanie śmierci, nawet zwierzęciu, było wykroczeniem religijnym, dlatego po zabójstwie zwierzęcia starano się ustalić, za pomocą teatralnej scenki, kto był winien (#bambinizm) - przesłuchiwano kolejnych ludzi, aż w końcu okazywało się, że to nie człowiek zadał śmierć, a samo narzędzie zbrodni (nóż), więc dane narzędzie było usuwane z miasta. Ostatnie rozdziały książki tyczą się pobożności, bogów (może zaskakiwać, że ten temat poruszany jest tak późno) i życia po śmierci, a nowe wydanie wieńczy też obszerne posłowie. Właściwie autor skupia się na zupełnie innych rzeczach, niż można się spodziewać, bo chociażby rozdział o bogach jest nie tyle o ich mocach, co o ich relacjach z ludźmi.

Książka raczej nie wyczerpuje tematu, ale w sumie trudno, żeby tak było, bo musiałaby być kilka razy większa. Skupia się głównie na publicznej religii Aten okresu klasycznego - mnie osobiście brakowało trochę rozbudowania tematów ezoterycznych i podrążenia źródeł niektórych wierzeń, szczególnie że z zamysłu to książka historyczna. Czyta się ją dosyć dobrze, chociaż ma pewien próg wejścia, więc nie wiem, czy mogę polecić ją tym, którzy ostatni raz czytali o religii Greków w szkole. Szkoła, niestety, prowadzi nas w tym temacie na manowce i dopiero po przeczytaniu "tajnych" lektur możecie się dowiedzieć chociażby tego, że najważniejszym bogiem dla Greków nie był tak naprawdę Zeus, a Dionizos, co przyznaje sam autor, ale w książce napisanej wiele lat po tej.

#bookmeter #ksiazki #czytajzwykopem #sorceryofthespectacle #historiabookmeter